Insectenallergie

Inleiding

In Nederland reageert ongeveer 15% van de bevolking gevoelig op wespenallergie | kno.amsterdam | 020-6 346 212een
hommel-, wespen- of bijensteek (verder op deze pagina insectensteek genoemd). Meestal is er alleen matige tot forse zwelling op de plaats van de steek zonder verdere klachten (een zogenaamde lokale reactie). Deze reactie kan erg vervelend zijn, maar is vrijwel nooit gevaarlijk. Uitzondering hierop is een insectensteek in de keel.

Bij ongeveer 1% kan een ernstige allergische reactie (anafylaxie door insectengif) optreden met een ernstige astma-aanval, galbulten, een zwelling in de keel of shock (een zogenaamde systemische (meerdere organen) reactie). Jaarlijks overlijden er in Nederland vijf mensen door een insectensteek. Wij spreken dan van een insectenallergie (ook wel insectengifallergie). Dit is een andere allergie dan inhalatieallergie.

Bij kinderen onder de vijftien jaar verlopen de allergische reacties bij een insectenallergie over het algemeen milder.

Hoe ontstaat insectenallergie?

Iedereen kan in principe een allergie voor insectengif ontwikkelen. Het risico om allergisch te worden is groter naarmate men vaker wordt gestoken of als men in korte tijd Tips & Tricks - tips bij insectenallergievaak wordt gestoken.
Als eenmaal een insectenallergie is opgelopen duurt deze (waarschijnlijk) levenslang. De klachten na een insectensteek kunnen wel in ernst afnemen.

Zie ook onze tips bij insectenallergie.

Wat gebeurt er bij een allergische reactie na een insectensteek?

Mensen met een insectenallergie reageren verschillend na een steek.
De allergie kan zich uiten in:

  • bloeddrukdaling,
  • (geleidelijk) wegraken,
  • benauwdheid,
  • roodheid/huiduitslag op plaatsen waar u niet geprikt bent,
  • misselijkheid die leidt tot braken.

Ernst van de allergie

Na een insectensteek kan soms al binnen 5-15 minuten een algemene reactie ontstaan en zelden (2%) pas na één uur.
Deze reactie kan oplopen van jeukende roodheid over het hele lichaam tot verlies van bewustzijn (anafylactische shock). Deze algemene reactie is ingedeeld in vier oplopende klassen (indeling volgens Müller).
Hoe hoger de klasse hoe ernstiger de reactie:

  • Klasse 1: Algehele jeukende roodheid van de huid, vaak gecombineerd met verdikte rode bulten op de huid (galbulten).
  • Klasse 2: Naast de klachten van klasse 1 nu ook opgezwollen lippen, tong, keel, oogleden, handpalmen en voetzolen. Soms zelfs een forse zwelling in de schaamstreek. Daarnaast soms ook misselijkheid, braken, aandrang tot ontlasting en diarree. Ook kunnen klachten van een drukkend gevoel op de borst en hartkloppingen voorkomen.
  • Klasse 3: Naast mogelijk de klachten van klasse 1 en 2 nu ook heesheid, benauwdheid, piepende ademhaling en gevoel alsof de keel wordt dichtgeknepen. Soms kunt u ook het gevoel krijgen van watten in de oren en de ervaring alles wazig te zien.
  • Klasse 4: Verlies van bewustzijn, blauw worden, het laten lopen van urine en ontlasting.

Hoe wordt de diagnose insectenallergie gesteld?

De KNO-arts zal door middel van een gesprek en een huidpriktest een allergie voor insectengif vaststellen. Bij de huidpriktest worden kleine hoeveelheden gezuiverd bijen- en wespengif in oplopende concentraties met een klein naaldje in de huid gebracht. Uit de reactie van de huid kan de KNO-arts ook aflezen voor welk soort gif er een overgevoeligheid bestaat. Dit onderzoek gebeurt op de polikliniek KNO en duurt ongeveer anderhalf uur.

Wij testen niet met hommelgif, omdat wij immunotherapie bij hommelgifallergie niet kunnen aanbieden.

De behandelmogelijkheden bij insectenallergie

Er zijn vier manieren om een insectenallergie voor wesp en bij te behandelen, n.l.:

  • vermijden van insecten

Zie onze tips bij insectenallergie.

  • symptoombestrijding bij lokale reacties

Zie onze tips bij insectenallergie.

  • gebruikmaken van een auto-injector (noodmedicatie)

Als u door een wesp of bij bent gestoken, kunt u met een auto-injector uzelf op eenvoudige wijze adrenaline toedienen. Dit Jext | kno.amsterdam | 020-6 346 212gaat de ernstige gevolgen van de allergische reactie tegen. In principe moet u de auto-injector levenslang met zich meedragen als er wespen en bijen vliegen.

  • gifspecifieke immunotherapie (VIT)

Bij immunotherapie worden meermaals kleine oplopende doses gezuiverd insectengif (alleen wesp en bij is bij ons mogelijk!) dicht onder de huid geïnjecteerd (SCIT). Uw immuunsysteem kan hierdoor op den duur minder of niet meer reageren op het insectengif waar u allergisch voor bent.
De instelperiode, die op onze polikliniek KNO moet plaatsvinden, moet – ononderbroken – 12 weken (wekelijks een injectie) duren en de onderhoudsperiode daarna, bij de huisarts, vijf jaar (elke maand een injectie). Uw huisarts moet de immunotherapie-behandeling overnemen na de instelperiode.

U kunt deze behandeling in ieder jaargetijde aanvangen als u een klasse 2, 3 of 4 reactie heeft gehad.

Meer dan 80% van de patiënten is na vijf jaar immunotherapie de rest van het leven beschermd. Deze patiënten lopen weer evenveel risico als de gemiddelde Nederlander.

Kosten van immunotherapie bij insectenallergie

volgt

Immunotherapie vergroot kwaliteit van leven

In 2009 is promotieonderzoek gedaan naar immunotherapie in vergelijking met gebruik van een auto-injector. Bij dit onderzoek vergeleek dr. Oude Elberink de kwaliteit van leven van twee groepen patiënten. De ene groep kreeg immunotherapie en de andere een auto-injector. Patiënten werden door het toeval aan een groep toegewezen. De kwaliteit van leven van patiënten met immunotherapie nam duidelijk toe, onder patiënten met een auto-injector nam de kwaliteit van leven af.

Oude Elberink: “Opmerkelijk is dat immunotherapie de kwaliteit van leven verbetert, terwijl de patiënten niet eens daadwerkelijk konden ervaren dat de therapie werkte. Immers: de meeste patiënten werden in de periode van het onderzoek niet door een wesp gestoken.”

De overgrote meerderheid van patiënten met een insectenallergie vindt immunotherapie niet belastend, zoals blijkt uit hetzelfde onderzoek. Zij staan zeer positief tegenover immunotherapie en volgen deze zeer trouw. Ook patiënten die slechts lichte allergische reacties vertonen, hebben een duidelijke voorkeur voor immunotherapie.

Onderzoekster Oude Elberink: “Door de immunotherapie zijn deze patiënten minder bang en hoeven ze niet meer voortdurend alert te zijn op wespen, dat is het grote voordeel.”

Meer informatie